Η ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΧΩΡΟΥ (ΖΩΝΗ)

0
1559

Αν προσπαθήσουμε να δώσουμε έναν σύντομο και κατανοητό ορισμό της τακτικής στο ποδόσφαιρο, θα λέγαμε με απλά λόγια ότι τακτική είναι όλες οι σκέψεις, οι ιδέες, τα εφόδια και οι εντολές (ατομικός ρόλος – ομαδική τακτική)  που δίνονται στους παίκτες από τον προπονητή με στόχο την νίκη. Η τακτική χωρίζεται σε δύο μεγάλα κεφάλαια: α) Η τακτική της άμυνας και β) Η τακτική της επίθεσης.

Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με την «τακτική της άμυνας χώρου (Ζώνη)». Ο όρος άμυνα χώρου αναφέρεται στην ενεργητική και αποφασιστική αντιμετώπιση των αντιπάλων επιτιθέμενων παικτών, οι οποίοι βρίσκονται η κινούνται στους καθορισμένους χώρους ευθύνης των αμυνόμενων. Από τον παραπάνω ορισμό γίνεται κατανοητό, ότι στην άμυνα χώρου ο κάθε παίκτης έχει στην ευθύνη του ένα « προσωπικό χώρο » και βέβαια αυτός ο χώρος μπορεί να επεκταθεί στον ευρύτερο χώρο του γηπέδου, πάντα ανάλογα με το που κινούνται οι αντίπαλοι παίκτες και ο κάτοχος της μπάλας.

Οι βασικές προϋποθέσεις τις σωστής εφαρμογής της άμυνας χώρου είναι:

–          Η αμοιβαία συνεργασία και ο συντονισμός των αμυνόμενων παικτών

–          Το υψηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης

–          Το υψηλό επίπεδο της τεχνικής – επιδεξιότητας

–          Το υψηλό πνευματικό επίπεδο των παικτών για αποτελεσματική συνεργασία και επικοινωνία. 

–          Η συνεχής αυτοσυγκέντρωση κατά την διάρκεια του αγώνα

–          Η υποστήριξη του συμπαίκτη από τον παίκτη στήριγμα

–          Η θέληση μάθησης 

–          Η αγωνιστική πειθαρχία

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της άμυνας χώρου (ζώνη)

Άμυνα χώρου έχει πολλά πλεονεκτήματα εάν εφαρμοστεί σωστά, αλλά και με μειονεκτήματα εάν παρουσιάσει κενά από έναν έστω παίκτη.

Α) Πλεονεκτήματα

–          Περιορίζει την άσκοπη κατανάλωση δυνάμεων, γιατί οι ενέργειες των αντιπάλων αντιμετωπίζονται με μικρές διαδρομές στον χώρο ευθύνης των αμυντικών

–          Αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιθετικών παικτών που αλλάζουν συνεχώς θέσεις

–          Δίνει μεγαλύτερη άνεση κινήσεων στους αμυνόμενους και μπορούν εύκολα να περάσουν από την αμυντική συμπεριφορά στην επιθετική.

–          Δεν καταργεί καμία από τις αρχές της άμυνας (πίεση, βάθος, διαγώνια κάλυψη κ.α.)

–          Δημιουργεί άμεσα αριθμητική υπεροχή στον ζωτικό χώρο του γηπέδου (Ο χώρος που κινείται η μπάλα). 

–          Η σωστή εφαρμογή της ζώνης κάνει την επίθεση του αντιπάλου προβλέψιμη (πάσες προς την περιοχή του, επίθεση από τα πλάγια)

Β) Μειονεκτήματα

–          Σε σχέση με τους αντιπάλους οι αμυνόμενοι περιορίζονται σε «παθητικό παιχνίδι» αφού οι κινήσεις τους εξαρτώνται από τις κινήσεις των επιθετικών.

–          Οι αμυνόμενοι επειδή αμύνονται σε ορισμένο χώρο, είναι υποχρεωμένοι να αλλάζουν συνεχώς αντίπαλο με διαφορετικά τεχνικά και σωματοδομικά χαρακτηριστικά.

–          Πολλές φορές από λάθος συνεργασία ένας αμυνόμενος αντιμετωπίζει στον χώρο του δύο παίκτες.

–          Η συνεχείς παρακολούθηση του χώρου εμπρός και πίσω από τον αμυνόμενο  σε συνδυασμό με την αποτελεσματική συνεργασία και συντονισμό με τους συμπαίκτες του,  δημιουργεί υπερένταση και κόπωση.

Η προπόνηση της άμυνας χώρου απαιτεί προγραμματισμό, χρόνο, ρίσκο, υπομονή, επιμονή, θέληση και χρειάζεται συνεχή και οργανωμένα προπονητικά ερεθίσματα.

Ποια είναι η  απάντηση στην ερώτηση από ποιά ηλικία και μετά διδάσκεται η άμυνα χώρου;

Από την ηλικία των 12 ετών  που αρχίζει το παιδί να δέχεται προγραμματισμένα ερεθίσματα  τακτικής. Το πρόγραμμα της προπόνησης  στις μικρές ηλικίες πρέπει να περιλαμβάνει και την εκπαίδευση της άμυνας χώρου (ζώνη).

Η άμυνα ζώνης είναι βασισμένη στην ιδέα του ότι ο  κάθε αμυντικός έχει μία συγκεκριμένη τοποθέτηση στην αμυντική διάταξη.  Βασικά, το σχήμα της διάταξης παραμένει το ίδιο καθώς οι παίκτες μπορεί να μετακινούνται. Η άμυνα ζώνης είναι ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος πίεσης του κατόχου της μπάλας. 

Η κυρία αρχή της άμυνας ζώνης είναι ότι τα άτομα που την απαρτίζουν κινούνται ομοιόμορφα και συνδεδεμένα ο ένας με τον άλλον μεταξύ τους σαν ένα «μπλοκ».

Για να εφαρμοσθεί σωστά η άμυνα χώρου (ζώνη) πρέπει να επιτυγχάνονται οι ατομικοί και ομαδικοί στόχοι.

Αναλυτικά:

Ατομικοί στόχοι : 1.Πρώτος στην μπάλα 2. Να οδηγηθεί ο επιτιθέμενος σε περιοχή που είναι ακίνδυνος για το τέρμα μας (άκρες) 3. Με συνεχή παρατήρηση την κατάλληλη στιγμή να κερδηθεί η μπάλα από τον επιτιθέμενο παίκτη 4. Να μην μεταφερθεί η μπάλα και ο αντίπαλος στην πλάτη της άμυνας.

Ομαδικοί Στόχοι : 1. Να δημιουργηθεί αριθμητική υπεροχή στον χώρο που βρίσκεται η μπάλα. 2. Καλή συνεργασία και συντονισμός όταν αλλάζουν θέσεις οι επιθετικοί παίκτες (παραλαβή, παράδοση παίκτη) 3. Εφαρμογή της διαγώνιας κάλυψης 4. Οργανωμένη πίεση στον χώρο του κέντρου ώστε να αποφεύγεται  η μετωπική επίθεση.

Η άμυνα χώρου( ζώνη) αποδεικνύεται πολύ αποτελεσματική και σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία από το τελευταίο παγκόσμιο και πανευρωπαϊκό κύπελλο οι ομάδες που πέτυχαν υψηλούς στόχους εφήρμοζαν αμιγώς την άμυνα ζώνης. Αυτή η άποψη ενισχύεται καθημερινά από τις εξελίξεις του σύγχρονου ποδοσφαίρου που  επιβάλλουν ταχύτητα και σωστή  αξιοποίηση του χώρου. 

 

Τάσος Δημητρίου

Ενωσιακός Προπονητής

Της Ε.Π.Σ.Αθηνών