Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ Η ΤΡΑΧΥΤΗΤΑ

0
349

Αδιαμφισβήτητα, η τεράστια δύναμη μιας κοινωνικής διεκδίκησης εδράζεται στην προϋπάρχουσα κατάσταση της κοινής εμπειρίας. Η κοινή εμπειρία του ποδοσφαίρου, λοιπόν, φανερώνει , στη βραζιλιάνικη «διάλεκτο» των αντιλήψεων για τη ζωή, την απόλυτη ομορφιά της ελεύθερης δημιουργίας.

Οι Βραζιλιάνοι καθημερινά διεκδικούν και κατακτούν την ( ποδοσφαιρική) δημιουργία. Εκτός των καλλιτεχνικών διαθέσεων των ποδοσφαιριστών τους, διακρίνονται και για την τάση θεώρησης της διασκέδασης ως αναπόσπαστου τμήματος μιας ταυτότητας: η χαρά του παιχνιδιού εκλαμβάνεται, τρόπον τινά, και ως χαρά κοινωνίας του προσωπικού βιώματος. Ο Βραζιλιάνος μοιράζεται τη χαρά του κι αυτή αυτομάτως πολλαπλασιάζεται στην ατμόσφαιρα των καθημερινών του συναναστροφών.

Όμως, απέναντι στην ομορφιά ,που ενισχύει την αυθεντική βραζιλιάνικη υπόσταση, στέκεται η τραχύτητα μιας επιτακτικής σύγκρουσης: της σύγκρουσης με την πραγματικότητα της ανέχειας και της οικονομικής κατάρρευσης σημαντικού μέρους του πληθυσμού της χώρας. Δεν πιστεύω πως στη «χώρα του καφέ» θυσιάζουν απερίσκεπτα την φύση της ποδοσφαιρικής ευχαρίστησης για να εδραιώσουν μια αναίτια μιζέρια καταστροφολογίας. Η ανάγκη της κραυγής είναι, στην προκειμένη περίπτωση, η θρυαλλίδα για να εμφανιστεί ένα –ανελέητο για την κυβέρνηση της Βραζιλίας- κύμα που μοιραία παρασύρει και το ποδόσφαιρο στη δίνη του χάους που πηγάζει από την εξάπλωση της απόγνωσης.

Πλέον, στη Βραζιλία ο αυθύπαρκτος (κοινωνικός) χώρος που ονομάζεται γήπεδο μετατρέπεται σε ενσαρκωμένο προσδιορισμό της πολυτέλειας, όχι για το περιεχόμενό του (δηλαδή το παιχνίδι και τους υποστηρικτές του), αλλά για την «σκοτεινή» του προέλευση (δηλαδή για τις αδιαφανείς διαδικασίες καθορισμού του κόστους ανακατασκευής ορισμένων αθλητικών χώρων).

Η αλήθεια είναι πως η πολύμορφη ανθρώπινη ζωή ευνοεί κάποιες «λογικές» αντιφάσεις, όπως αυτή της απρόσκοπτης συνύπαρξης ομορφιάς και τραχύτητας, όπως αυτή της συμπόρευσης λογικής και συναισθήματος. Οι εν λόγω αντιφάσεις έχουν εξήγηση, διότι είναι «λογικές». Το ζεύγος ομορφιά- τραχύτητα είναι υπαρκτό. Η ομορφιά ενός κοινού βιώματος σε έναν τόπο συσπείρωσης των ανθρώπων (γήπεδο) συνυπάρχει με την τραχύτητα της κοινής αντίληψης σε έναν τόπο πιστοποιημένης εξαθλίωσης (έξω από το γήπεδο). Επίσης , το σχήμα λογική- συναίσθημα είναι δυναμικό. Η λογική σκέψη μετριάζει τη συναισθηματική έξαρση και το συναίσθημα της ικανοποίησης συνοδεύει τη λογική πράξη. Τίποτε δεν περισσεύει, εξάλλου, στους λαβυρίνθους του νου.   

Πάντως, για τον Βραζιλιάνο είναι άκρως φυσικό να λατρεύει την ποδοσφαιρική  τελετουργία, άρα την σκέψη της απόλαυσης, αλλά είναι και ανθρωπίνως αναγκαίο να λατρεύει τη ζωή, άρα τη βάση για να υπάρχει. Υπό αυτό το πρίσμα, το Κύπελλο Συνομοσπονδιών δοκιμάζει την κυβερνητική συνοχή του κράτους και αναδιαμορφώνει το πλαίσιο της «πολλαπλής» ανθρώπινης οργής. Της οργής για την (μη) Παιδεία, της οργής για την (φτωχή σε παροχές) Υγεία, της οργής για την διάχυση της καθηλωτικής αδικίας.

Η οργή σημαίνει την δυσανασχέτηση για αυτή την αδικία και η έκρηξη της οργής σημαίνει την αντικατάσταση της τάξης από την αταξία. Το ότι ακολουθούν στην Βραζιλία Παγκόσμιο Κύπελλο και Ολυμπιακοί Αγώνες μοιάζει, χρονικά, μακρινό για να ανταγωνιστεί την τρομερή ένταση της παροντικής αναταραχής.     

 

Γιάννης Ασημακόπουλος